Liczby, godziny i daty po niemiecku — ściąga z wymową

30 października 2026 · 3 min czytania

Liczby to słowa, których nie da się uniknąć: ceny w sklepie, godzina pociągu, termin wizyty u lekarza, numer domu. Dobra wiadomość jest taka, że niemiecki układa je logicznie — po zapamiętaniu trzynastu podstawowych słów zbudujesz z nich wszystko aż do tysiąca. Poniżej masz całość w jednej ściądze: liczby, zegar i daty, z uproszczoną wymową zapisaną po polsku.

Liczby 0–12: fundament, który znasz z innych słówek

• null — zero (czyt. nul)
• eins — jeden (czyt. łajns)
• zwei — dwa (czyt. cłaj)
• drei — trzy (czyt. drłaj)
• vier — cztery (czyt. fir)
• fünf — pięć (czyt. fynf)
• sechs — sześć (czyt. zeks)
• sieben — siedem (czyt. ziben)
• acht — osiem (czyt. acht)
• neun — dziewięć (czyt. nojn)
• zehn — dziesięć (czyt. cejn)
• elf — jedenaście (czyt. elf)
• zwölf — dwanaście (czyt. cvelf)

Uproszczona wymowa to tylko podpowiedź — jeśli możesz, posłuchaj nagrania, bo np. niemieckie „z” brzmi jak polskie „c”, a „ei” czyta się „aj”, nigdy „ej”.

13–19: jedna zasada na wszystkie

Liczby nastolatki to liczba podstawowa + zehn (dziesięć):

• dreizehn — trzynaście (dri-cejn)
• vierzehn — czternaście (fir-cejn)
• fünfzehn — piętnaście (fynf-cejn)
• sechzehn — szesnaście (zech-cejn)
• siebzehn — siedemnaście (zib-cejn)
• achtzehn, neunzehn — osiemnaście, dziewiętnaście

Uwaga na skróty: sechzehn traci „s” z sechs, a siebzehn traci „en” z sieben. Piszesz je krócej, niż wymawiasz podstawę.

20, 30… 100: końcówka -zig

• zwanzig — dwadzieścia (cłan-cyk)
• dreißig — trzydzieści (drłaj-cyk)
• vierzig, fünfzig, sechzig — czterdzieści, pięćdziesiąt, sześćdziesiąt
• siebzig, achtzig, neunzig — siedemdziesiąt, osiemdziesiąt, dziewięćdziesiąt
• hundert — sto (hundert)
• tausend — tysiąc (tłau-zent)

Znów te same skróty: sechzig i siebzig. A dreißig jako jedyne pisze się przez „ß”.

Liczby złożone: najpierw jedności, potem dziesiątki

To najbardziej niemiecka cecha liczb: 24 to dosłownie „cztery-i-dwadzieścia” — vierundzwanzig. Schemat: jedność + und (i) + dziesiątka.

• 21 — einundzwanzig
• 24 — vierundzwanzig
• 47 — siebenundvierzig
• 99 — neunundneunzig
• 356 — dreihundertsechsundfünfzig (trzysta-pięćdziesiąt-sześć)

Przy dużych liczbach mówi się spokojnie i sylabami — nawet Niemcy robią pauzę w połowie dreihundertsechsundfünfzig.

Godzina oficjalna: ta od rozkładów i umów

Dworzec, lekarz, harmonogram pracy — tam usłyszysz zegar 24-godzinny, bardzo prosty: um + liczba + Uhr.

• um 8 Uhr — o ósmej (um acht ur)
• um 14 Uhr — o czternastej
• um 18:30 Uhr — o osiemnastej trzydzieści; mówisz um achtzehn Uhr dreißig

Pytanie o godzinę: Wie spät ist es? (Która godzina?). Odpowiedź w stylu oficjalnym: Es ist 19 Uhr 30. — a potocznie: Es ist halb acht.

Godzina potoczna: uwaga na „halb”

W codziennej rozmowie działa system dwunastogodzinny, ale z pułapką: halb oznacza „wpół do”, a nie „w połowie godziny, która właśnie trwa”.

• halb sieben = 6:30 (wpół do siódmej — jak po polsku!)
• halb eins = 0:30 (wpół do pierwszej)
• Viertel nach sieben — 7:15 (kwadrans po siódmej; nach = po)
• Viertel vor acht — 7:45 (kwadrans przed ósmą; vor = przed)
• zehn nach drei — 15:10 (dziesięć po trzeciej)
• fünf vor neun — 8:55 (pięć przed dziewiątą)

Polakowi „halb sieben” wychodzi intuicyjnie dobrze — to „viertel” trzeba świadomie przypilnować, bo nach i vor łatwo pomylić pod presją czasu.

Dni, miesiące, daty

Dni tygodnia: Montag, Dienstag, Mittwoch, Donnerstag, Freitag, Samstag (albo Sonnabend na północy Niemiec), Sonntag. „We wtorek” to am Dienstag.

Miesiące: Januar, Februar, März, April, Mai, Juni, Juli, August, September, Oktober, November, Dezember — wszystkie rodzaju męskiego. „W maju” = im Mai.

Do dat potrzebne są liczby porządkowe: der erste (pierwszy), der zweite (drugi), der dritte (trzeci), dalej regularnie der vierte, der fünfte, der sechste… Schemat: liczba + końcówka -te; wyjątki to siebte (siódmy) i achte (ósmy) — bez dodatkowej samogłoski. W piśmie wystarczy kropka: am 3. Mai, przeczytasz am dritten Mai.

Pytanie o datę: Der Wievielte ist heute? (Który dziś dzień miesiąca?). Rok: im Jahr 2026 albo samą liczbą — zweitausendsechsundzwanzig.

Ćwiczenie na dziś: stwórz zdanie

Wybierz z kalendarza trzy realne rzeczy z Twojego tygodnia i powiedz je po niemiecku na głos:

1. dzień i godzina spotkania — np. am Montag um 15 Uhr,
2. datę — np. am 5. November (czytaj: am fynf Nowember),
3. cenę czegoś, co niedawno kupiłeś — np. zwölf Euro fünfzig.

Potem odwróć kolejność i spróbuj godzin potocznych: zamiast um 19:30 Uhr powiedz halb acht. Te sześć zdań obchodzi wszystkie pułapki z tej ściągi — a fiszki z nagraną wymową poniżej pozwolą sprawdzić każdą liczbę na слух.